کدوم مدل Claude به کارت میاد؟ Haiku، Sonnet، Opus یا Fable

هر چند هفته یه بار اسم یه مدل جدید Claude میاد و سؤال همیشگی اینه که کدومش رو باید انتخاب کنی. اگه اشتباه بری، یا برای یه کار ساده پول مدل سنگین می‌دی یا توی یه کار سخت با مدل ضعیف‌تر گیر می‌کنی.

توی چند ماه اخیر چهار مدل جدید منتشر شده و لیست انواع مدل‌های Claude کاملاً عوض شده. که ما توی این مقاله در دیکاردو، با استناد به مستندات رسمی Anthropic، تفاوت مدل‌های کلاد رو برات توضیح دادیم:

• Haiku 5.5: برای کارهای پرحجم و سریع مثل طبقه‌بندی، استخراج اطلاعات و پاسخ‌های لحظه‌ای.
• Sonnet 5.5: برای کسی که تعادل سرعت و هوش می‌خواد، از کدنویسی تا تحلیل داده.
• Opus 5.5: برای کدنویسی و کارهای دانشی طولانی؛ نقطه‌ی شروع پیشنهادی خود Anthropic برای اکثر کارها.
• Fable 5.1: برای استدلال‌های دشوار و پروژه‌های طولانی؛ مخصوصاً وقتی Opus با تنظیمات قوی‌تر هم نتیجه‌ای که می‌خوای رو نمی‌ده.

هر کدوم از مدل های Claude برای چه کاری خوبه؟

این تقسیم‌بندی به این معنی نیست که هر مدل فقط یه کار بلده. با Haiku هم می‌تونی کد بنویسی و با Opus هم می‌تونی یه متن کوتاه رو خلاصه کنی. مسئله اینه که برای کار تو، کدوم مدل با سرعت و هزینه مناسب‌تر به نتیجه می‌رسه.

1- Claude Haiku 5.5؛ وقتی سرعت و هزینه مهم‌ترن

فرض کن هزار تا پیام مشتری داری و می‌خوای مشخص کنی کدوم درباره پرداخت، کدوم درباره تحویل و کدوم درباره مشکل ورود به حسابه. برای چنین کاری، لازم نیست از همون اول سراغ مدل سنگین‌تر بری.

Haiku 5.5 برای همین کارهای پرتکرار ساخته شده: دسته‌بندی پیام‌ها، استخراج اطلاعات از متن، خلاصه‌سازی، مسیریابی درخواست‌ها و پاسخ‌های سریع. توی پروژه‌های برنامه‌نویسی هم می‌تونه بخشی از کار رو به‌عنوان زیرعامل انجام بده؛ مثلاً یه مدل قوی‌تر کار رو تقسیم کنه و Haiku چند وظیفه مشخص رو جلو ببره.

برای یه کار پیچیده هم می‌تونی امتحانش کنی، ولی اگه مدام مجبور می‌شی جوابش رو اصلاح کنی یا دوباره توضیح بدی، بهتره همون کار رو با Sonnet یا Opus مقایسه کنی. ارزون‌تر بودن هر توکن، همیشه به معنی ارزون‌تر تمام‌شدن کل کار نیست.

2- Claude Sonnet 5.5؛ برای بیشتر کارهای روزمره

اگه از Claude برای نوشتن، بازنویسی، تحلیل فایل، رفع باگ یا آماده‌کردن سند و ارائه استفاده می‌کنی، Sonnet 5.5 گزینه مناسبی برای شروعه.

Anthropic این مدل رو مکمل سریع‌تر و کم‌هزینه‌تر Opus معرفی می‌کنه. به‌خصوص وقتی خواسته‌ات روشنه و می‌دونی چه خروجی‌ای می‌خوای، Sonnet می‌تونه کار رو با سرعت خوبی جلو ببره. مثلاً:

• یه مقاله رو بازنویسی کنه و لحنش رو نگه داره.
• از یه فایل، اطلاعات مشخصی بیرون بکشه.
• یه باگ معلوم رو بررسی و اصلاح کنه.
• داده‌ها رو تحلیل کنه و نتیجه رو توضیح بده.

برای کنترل عمق بررسی هم تنظیمی به اسم effort داره. پیش‌فرض این تنظیم توی اپ Claude و Claude Code روی Medium شروع می‌شه.

اگه جواب‌ها برای یه کار ساده زیادی طول می‌کشن، پایین‌آوردن effort می‌تونه کمک کنه. برای مسئله‌ای که به بررسی بیشتری نیاز داره هم می‌تونی سطح بالاتر رو امتحان کنی.

3- Claude Opus 5.5؛ برای کارهایی که بررسی بیشتری می‌خوان

وقتی پروژه چند بخش مرتبط داره، تصمیم‌ها به هم وابسته‌ان یا یه اشتباه کوچیک ممکنه کلی دوباره‌کاری درست کنه، Opus 5.5 ارزش امتحان‌کردن داره.

مثلاً بررسی یه کدبیس بزرگ، تغییر ساختار یه پروژه، تحلیل چند سند مرتبط یا حل مسئله‌ای که جوابش از همون اول معلوم نیست. در چنین کارهایی، فقط سریع جواب‌دادن مهم نیست؛ مدل باید جزئیات رو کنار هم بذاره و پیامد تصمیم‌هاش رو هم بررسی کنه.

طبق اعلام Anthropic، Opus 5.5 در بیشتر کارها در سطح Fable 5.1 عمل می‌کنه. قیمت هر توکنش نسبت به Opus 5 پایین‌تره و خروجی رو هم سریع‌تر تولید می‌کنه.

راهنمای رسمی انتخاب مدل هم Opus 5.5 رو نقطه شروع بیشتر کارها معرفی می‌کنه. البته برای انتخاب شخصی تو، حجم کار و هزینه هم مهمه؛ اگه Sonnet همون نتیجه رو می‌ده، دلیلی نداره همیشه از مدل سنگین‌تر استفاده کنی.

برای استفاده از این مدل توی اپ Claude یا Claude Code، موقع بررسی اکانت Claude، شرایط دسترسی و ظرفیت پلن رو هم در نظر بگیر.

4- Claude Fable 5.1؛ برای پروژه‌های طولانی و استدلال دشوار

Fable 5.1 برای کارهایی طراحی شده که ممکنه ساعت‌ها طول بکشن و چند مرحله و ابزار مختلف داشته باشن؛ مثل تحقیق چندمرحله‌ای، تغییرات گسترده توی پروژه برنامه‌نویسی یا آماده‌کردن خروجی از چند سند و منبع.

اما اینجا یه سوءتفاهم رو کنار بذاریم: گران‌تر بودن Fable به این معنی نیست که توی هر کاری از Opus بهتره. راهنمای رسمی پیشنهاد می‌کنه وقتی Opus 5.5 حتی با effort بالاتر هم توی آزمون‌های واقعی کارت کم میاره، Fable رو بررسی کنی.

اگه کارت با چند پیام کوتاه تموم می‌شه، احتمالاً دلیل محکمی برای شروع از Fable نداری. برای یه پروژه طولانی هم بهتره اول یه بخش واقعی از کار رو با Opus و Fable انجام بدی و نتیجه رو مقایسه کنی.

5- Claude Mythos؛ همون مدل پایه، با دسترسی متفاوت

Mythos 5.1 و Fable 5.1 مدل پایه یکسانی دارن، اما محدودیت‌های حفاظتی و شرایط دسترسی‌شون فرق می‌کنه.

Mythos از طریق برنامه‌های دسترسی تأییدشده برای افراد و سازمان‌های واجد شرایط ارائه می‌شه؛ به‌خصوص برای بعضی فعالیت‌های امنیت سایبری و علوم زیستی. بنابراین برای انتخاب معمول بین مدل‌های داخل حساب Claude، لازم نیست اون رو کنار چهار گزینه اصلی حساب کنی.

تفاوت مدل های Claude

قبل از انتخاب، چند تفاوت دیگه هم هست که بهتره بشناسی.

1- تفکر و effort؛ قبل از عوض‌کردن مدل، تنظیمات رو بررسی کن

هر چهار مدل از تفکر تطبیقی پشتیبانی می‌کنن. این قابلیت توی Fable 5.1 و Opus 5.5 همیشه فعاله، اما تنظیمات تفکر توی مدل‌ها کاملاً یکسان نیست.

برای نمونه، Sonnet 5.5 حالتی داره که تفکر اولیه قبل از پاسخ رو حذف می‌کنه؛ این رو نباید با خاموش‌کردن کامل تفکر توی همه مراحل یکی بدونی.

در عمل، اگه یه مدل زیادی کند یا پرهزینه شده، قبل از کنارگذاشتنش effort پایین‌تر رو امتحان کن. اگه هم جواب سطحی مونده، افزایش effort یکی از چیزهاییه که می‌تونی بررسی کنی. البته هیچ تنظیمی تضمین نمی‌کنه جواب حتماً درست باشه.

2- ظرفیت متن؛ یک میلیون توکن در همه محیط‌ها یک معنی ندارد

هر چهار مدل در API پنجره یک‌میلیون‌توکنی دارن. این ظرفیت برای همین مدل‌ها در چت پلن‌های پولی و Claude Code هم اعلام شده، اما محیط استفاده مهمه؛ مثلاً Haiku 5.5 توی Cowork پنجره ۵۰۰ هزار توکنی داره.

پس وقتی ظرفیت مدل رو مقایسه می‌کنی، فقط اسمش رو نبین؛ مشخص کن قراره توی API، چت، Claude Code یا Cowork ازش استفاده کنی.

3- محدودیت‌های حفاظتی؛ ممکنه مدل دیگری پاسخ بدهد

مدل‌های جدید Claude محدودیت‌های حفاظتی دارن و بعضی درخواست‌ها، به‌خصوص در حوزه‌های حساس امنیت سایبری و زیست‌شناسی، ممکنه رد بشن یا به مدل دیگه‌ای انتقال پیدا کنن.

4- هزینه واقعی؛ آخر کار چقدر خرج شده؟

برای پرامپت‌های تا ۱۰۰ هزار توکن، قیمت ورودی Haiku 5.5 یک‌صدم Fable 5.1 هست. ولی این فقط مقایسه تعرفه ورودی محسوب می‌شه.

اگه یه مدل ارزون برای رسیدن به جواب درست چند بار تلاش کنه، خروجی طولانی بسازه یا نیاز به اصلاح مداوم داشته باشه، بخشی از صرفه‌جویی از بین می‌ره. برای همین، هزینه انجام موفق کار از قیمت یه درخواست مهم‌تره.

دسترسی مدل های Claude در اپ و API چه فرقی دارد؟

دسترسی به یه مدل، با اینکه مصرفش داخل هزینه اشتراک حساب بشه، فرق داره. این تفاوت رو به‌خصوص درباره Fable باید بدونی:

طبق راهنمای رسمی، توی Max می‌تونی تا ۵۰٪ سقف هفتگی رو به Fable اختصاص بدی. این مقدار ظرفیت اضافه نیست؛ مصرف Fable و مدل‌های دیگه از همون سقف مشترک کم می‌شه و Fable هم ظرفیت رو سریع‌تر مصرف می‌کنه. بعد از رسیدن به محدودیتش، می‌تونی مدل رو عوض کنی یا با اعتبار مصرفی ادامه بدی.

برای استفاده برنامه‌نویسی، ساخت چت‌بات یا پردازش خودکار اطلاعات هم API مسیر مستقیم‌تریه؛ اونجا هزینه رو بر اساس مصرف و شرایط حساب API بررسی می‌کنی.

انواع مدل‌های Claude توی یه جدول؛ قیمت، سرعت و کاربرد

اول یه نکته مهم: قیمت‌های این جدول مربوط به API هستن، نه مبلغ اشتراک ماهانه Claude. یعنی اگه توی سایت یا اپ Claude چت می‌کنی، قرار نیست هزینه هر پیام رو مستقیماً با این اعداد پرداخت کنی.

قیمت‌ها به دلار و برای هر یک میلیون توکن نوشته شدن. توکن هم واحدیه که مدل باهاش حجم ورودی و خروجی رو می‌شمره؛ ممکنه یه کلمه از یک یا چند توکن تشکیل شده باشه.

این مقایسه سرعت برای حالت استاندارده؛ حالت‌های سریع‌تر بعضی مدل‌ها می‌تونن نتیجه رو تغییر بدن. قیمت Haiku هم به طول پرامپت بستگی داره که پایین‌تر توضیحش می‌دیم.

بهترین مدل Claude کدومه؟ بر اساس کارت انتخاب کن

اگه بخوای بدون درگیرشدن با جزئیات فنی انتخاب کنی، از اینجا شروع کن:

• خلاصه‌سازی ساده، دسته‌بندی و استخراج اطلاعات: Haiku 5.5 رو امتحان کن؛ مخصوصاً وقتی تعداد درخواست‌ها زیاده.
• نوشتن، بازنویسی، تحلیل فایل و کدنویسی روزمره: Sonnet 5.5 نقطه شروع مناسبیه.
• پروژه‌های پیچیده، کدبیس بزرگ و تحلیل چندمرحله‌ای: Opus 5.5 رو بررسی کن.
• کارهای طولانی و دشواری که Opus با effort بالا هم از پسشون برنمیاد: Fable 5.1 رو با همون داده‌ها آزمایش کن.

این تقسیم‌بندی یه راهنمای شروعه. برای انتخاب نهایی، یه کار واقعی خودت رو به دو مدل بده: همون متن، همون فایل و همون خواسته. بعد ببین کدوم جواب دقیق‌تری داده، کدوم کمتر به اصلاح نیاز داشته و کدوم زودتر کارت رو تموم کرده.

اگه مدل سبک‌تر همون خروجی مورد نیازت رو می‌ده، همون انتخاب مناسبیه. اگه برای اصلاح جوابش وقت زیادی می‌ذاری، وقتشه مدل قوی‌تر یا تنظیمات متفاوت رو امتحان کنی.

بهترین مدل Claude برای کار تو کدومه؟ توی کامنت‌ها بنویس تا باهم بررسی کنیم!